Amerongse Bos

In de loop van de jaren zijn er NS-wandeltochten bijgekomen, maar ook (geruisloos) verdwenen. Een regelmaat die niet altijd afgedwongen werd door de asfaltering van het landschap. De afgedankte wandelingen zijn vaak nog prima te lopen. Ze hebben dan ook een plek gevonden op Wandelzoekpagina.

De routebeschrijving is niet altijd meer kloppend: de markering wordt niet meer onderhouden en herkenbare punten zijn wellicht verdwenen. Ook de informatie over bus en trein, openingstijden van horeca en adressen van organisaties kloppen wellicht niet meer. De beschrijving is namelijk letterlijk overgenomen.

Wandelzoekpagina, Wandelnet noch NS zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de routebeschrijving.

Veel wandelplezier.

Wandelkaart beschikbaar Word abonnee

8 reacties

Inleiding
In samenwerking met de Nederlandse Spoorwegen heeft de Stichting Lange-Afstand-Wandelpad (LAW) een serie wandeltochten van station naar station samengesteld. Deze Rail Idee Wandeltochten volgen een gedeelte van een Lange-Afstand-Wandelpad (LAW). De wandeling Amerongse Bos is een van deze routes. U maakt gebruik van de LAW het 'Heuvelrugpad' (Lage Vuursche-Bennekom; Nivon). U start bij station Rhenen en kunt kiezen tussen 12,5 km tot Elst en 16 km tot Amerongen. De bus brengt u snel weer terug naar het station. Laat geen afval achter en houdt honden aan de lijn! Routebeschrijving
De beschrijving van de route is in kleinere stukken opgedeeld. Deze stukjes worden met wit-rode blokjes aangegeven. Tussen de routebeschrijving door leest u extra informatie over bezienswaardigheden, natuur en landschap. Deze informatie is cursief gedrukt en wordt met nummers aangegeven. De nummers in de tekst vindt u terug op het kaartje.

Markering van de route
Bij station Rhenen én op de aftakroute in Elst moet u letten op wit-rode markeringen met daarin een NS-logo en de tekst 'NS-wandeling'. Na 1,5 km ziet u de wit-rode verfstrepen of stickers van de LAW. U treft de wit-rode markeringen ( 9 x 7 cm) aan op hekwerken, verkeersborden, (markeer)paaltjes en soms bomen. De stukken waar u niet een LAW volgt, zijn wit-rood met NS-logo gemarkeerd. Er is met name op die punten gemarkeerd waar twijfel over de juiste route zou kunnen ontstaan: bij of vlak na splitsingen. Waar routebeschrijving en markering verschillen, blijft u zoveel mogelijk de markering volgen. Veranderingen in het terrein worden op deze manier ondervangen.

De markering is op de volgende wijze aangebracht:



De markering van de route wordt onderhouden door vrijwilligers van de Nivon werkgroep wandelpaden in Utrecht. Café-restaurants onderweg
Dichtbij het station ligt café-restaurant 't Viaduct, open dagelijks vanaf 9.00 uur. In Elst vindt u aan het eind van de 12,5 km-wandeling restaurant Azië, dagelijks geopend vanaf 11.00 uur. Na 13 km staat u voor pannekoekhuis Sturms, geopend vanaf 12.00 uur, maandag en december/januari gesloten. In Amerongen zijn diverse gelegenheden, waaronder theeschenkerij De Paardestal in het voormalige koetshuis van het kasteel, geopend dinsdag-vrijdag 10.00- 17.00 uur, zaterdag en zondag 13.00 - 17.00 uur.

Openbaar vervoer
Vanuit Elst of Amerongen lijn 50 van Centraal Nederland naar station Rhenen (3/4 strippen; 2x per uur). In de avondspits rijdt op dit traject ook CN-lijn 199. Vanaf Elst én vanaf Amerongen ook CN-lijn 51 naar station Veenendaal (3/4 strippen; 1x per uur, zondag beperkt).

Meer informatie?
Op deze wandeling maakt u kennis met een stukje Lange-Afstand-Wandelpad (LAW). In ons land zijn circa dertig LAW's, in lengte variërend van 80 tot 400 km, beschreven en gemarkeerd. Alle activiteiten op het gebied van LAW's in Nederland worden gecoördineerd door de Stichting Lange-Afstand-Wandelpaden. Binnen deze stichting werken acht organisaties samen, waaronder het Nivon, verantwoordelijk voor het Heuvelrugpad. Het Nivon is een culturele organisatie, werkzaam op allerlei terreinen van de samenleving, zoals recreatie en milieu. Een informatiefolder is verkrijgbaar bij: Centraal Bureau Nivon, Nieuwe Herengracht 119, 1011 SB Amsterdam.
Wilt u meer informatie over LAW's of heeft u opmerkingen over deze wandeltocht, schrijf dan naar: Stichting LAW, Postbus 846, 3800 AV Amersfoort.

Wandelprogramma
De serie Rail Idee wandeltochten bestaat uit ruim 40 wandelingen verspreid over heel Nederland. Hierin zijn met ingang van 1994 ook vier tweedaagse wandeltochten opgenomen. De onderstaande lijst geeft een indruk van de mogelijkheden in het zuid-westen van het land, wijzigingen voorbehouden. Meer informatie over deze en andere wandelingen vindt u in 'Er-op-uit!'.

wandeltocht	beginstation	afstand
4 Linge	Leerdam	14 km
6 Broek en Donk	's-Hertogenbosch	12 km
10 Veluwezoom	Dieren	11/13,5 km
12 Utrechtse Heuvelrug	Driebergen-Zeist	12/14 km
14 Belmonte	Ede-Wageningen	15 km
17 Zeven Heuvelen	Nijmegen	9/12/16 km
18 Amelisweerd	Utrecht CS	12,5 km
26 Houtmars	Dalfsen	15 km
32 Kampina	Boxtel	16 km

Beschrijving van de wandeling
Bij het station loopt u het stijgende pad naar de Grebbeweg op en gaat linksaf langs café-restaurant 't Viaduct. Daarna direct linksaf de Kastanjelaan in. De Kastanjelaan gaat over in de Boslandweg. Deze daalt bij het verlaten van de bebouwde kom de Gelderse Vallei in. Ga de eerste weg linksaf, Bergweg en loop vlak voor de spoorwegovergang rechtsaf de Achterbergse Straatweg op. Na bijna 500 m bereikt u even voor Achterberg het Heuvelrugpad. U gaat linksaf de Bovenweg in.

(1) De Gelderse Vallei strekt zich uit van het Veluwemeer tot de Rijn en wordt omgeven door de Utrechtse HFeuvelrug en het Veluwemassief. In dit gebied tussen de stuwwallen drong tijdens de warmere perioden na de ijstijden de zee binnen. Later vond in de Gelderse Vallei op grote schaal veenvorming plaats. De naam Veenendaal herinnert hieraan. Veel agrarische bedrijven in het valleigebied zijn nu overgegaan op de bio-industrie. Dit heeft aanzienlijke milieuproblemen tot gevolg.

Na 400 m gaat de Bovenweg linksaf onder het spoorviaduct door. Direct na het viaduct gaat u op het fietspad rechtsaf en steekt u na 40 m de drukke Lijnweg over. U vervolgt de Bovenweg schuin naar rechts. Neem de eerste weg linksaf, Luitjesweg. U komt uit op een asfaltweg (met ventweg) en gaat hier rechtsaf. Steek na 100 m de kruising van asfaltwegen over en neem het voetpad rechtdoor, dat begint tussen een Gasuniepaaltje en een bank. U kruist de Nieuwe Veenendaalseweg en vervolgt het bospad circa 500 m tot een kruispunt van zes wegen en paden. Vervolg het verharde fietspad rechtdoor. Even verder, bij een driesprong van fietspaden, gaat u linksaf. Na 50 m, bij het bordje 'fietspad', loopt u linksaf een verhard bospad in. De weg daalt. U passeert een rechts gelegen akker en loopt rechtdoor tussen enkele woningen en bedrijfsgebouwen door. Volg de haakse bocht naar rechts en ga bij de verharde weg rechtdoor, Stokweg. De Stokweg buigt na 100 m haaks naar rechts. Vóór de stenen pilaar (familie Wassmer) gaat u linksaf. De verharde weg gaat over in een fietspad over de eng. Dit pad volgen tot een asfaltweg. (2) Aan de rand van de Utrechtse Heuvelrug is in de loop der eeuwen een groot aantal esdorpen ontstaan, waaronder Elst en Amerongen. Het huidige landschap weerspiegelt de landbouw van vroeger, een combinatie van akkerbouw en veeteelt. Dichtbij de Rijn lagen de vochtige weilanden, daarboven de akkers en op de stuwwallen de bossen en heidevelden. Men ging ertoe over de heiden te beweiden met schapen. De schapen werden 's nachts naar de schaapskooi gebracht. In zo'n stal lagen heideplaggen, die werden gemengd met schapenmest. De akkers werden met dit mengsel bemest. Zo'n akker wordt een es, enk of eng genoemd en is in het landschap waarneembaar aan de hogere ligging, ontstaan door jarenlange bemesting. Door een toenemende bevolkingsdruk werd steeds meer heide afgeplagd om de akkers te kunnen bemesten. Hierdoor ontstond op grote schaal verstuiving. Pas rond 1900 is aan dit landbouwsysteem een einde gekomen door de introductie van kunstmest en de grootschalige aanplant van naaldbos.

U steekt de asfaltweg over en neemt de verharde Defensieweg rechtdoor. Als deze weg na 500 m naar rechts buigt, neemt u het bospad linksaf. Zo'n 50 m verder gaat u rechtsaf het zandpad op. U volgt dit licht stijgende pad zo'n 2 km, eerst langs de bosrand en daarna door het bos. Geen zijwegen inslaan. Als u tot op 100 m de weg Elst-Veenendaal bent genaderd (u ziet het verkeer tussen de bomen door) buigt het bospad naar rechts. Ga nu niet rechtsaf, maar rechtdoor via een houtwalletje en dan linksaf! Na ruim 500 m, even voor het bereiken van open terrein, op een Y-splitsing rechts aanhouden. U komt uit op de weg Elst-Veenendaal tegenover jeugdherberg Eikelkamp (bij de halte stopt lijn 51 naar station Veenendaal). U gaat op de verkeersweg linksaf tot een geel huis met rood dak (nr. 53) rechts van de weg. Direct na dit huis neemt u een aardig voetpad rechtsaf, dat tussen wei en akker loopt.

12,5 km route: ga aan het eind van het pad linksaf, Driftweg. Bij P-22866 rechtdoor, Woudweg. Deze gaat over een woonerf. Op de kruising met de Heideweg/Irenestraat gaat u linksaf. De Heideweg maakt een haakse bocht naar links en naar rechts. Na het speelveldje volgt u het voetpad rechtdoor. Het pad komt uit op een verkeersweg (Veendaalse Straatweg). Hier rechtsaf en doorlopen tot de verkeersweg Elst-Rhenen. Links ligt restaurant Azië. Aan de overkant van de weg is de halte voor de bus naar station Rhenen.



(3) Elst is bekend door de steenbakkerijen en de vroegere tabaksteelt. Het verbouwen van tabak was van de 17^e eeuw tot begin deze eeuw voor de inwoners van de streek een belangrijk middel van bestaan. Tussen Elst en Amerongen vindt u nog enkele droogschuren. Het Amerongs Historisch Museum, gevestigd in een oude tabaksschuur, heeft de tabakscultuur als centraal thema. Openingstijden in april dinsdag tot en met zondag 13.00 - 17.00 uur en van mei tot november, dinsdag tot en met zaterdag 10.00 - 17.00 uur, zondag 13.00 - 17.00 uur.

16 km route: ga aan het eind van het pad rechtsaf. Passeer het bord 'doodlopende weg'. Aan het eind van de asfaltweg linksaf, een zandweg met fietspad. U blijft de zandweg langs de bosrand volgen, ook als het fietspad rechtsaf buigt. Na 1 km, bij een grote nertsfarm, komt het fietspad er weer bij. Even verder gaat u bij P-22820 linksaf een smalle asfaltweg in. Ga na zo'n 500 m rechtsaf, weer langs een slagboom een brede beukenlaan in. Dan neemt u na circa 300 m op de eerste duidelijke kruising de wat minder brede beukenlaan linksaf. U komt uit bij de verkeersweg Elst-Utrecht en pannekoekhuis Sturms.

Steek de verkeersweg over en ga rechts van het restaurant de verharde weg in tot het punt waar deze weg naar links buigt (links ziet u de Elster korenmolen uit 1885). U gaat rechtsaf het onverharde pad op met links een rij lage eiken. Spoedig heeft u een mooi uitzicht op de Bovenpolder met op de achtergrond kasteel Amerongen.

(4) De Amerongse Bovenpolder (18 ha) is een landschappelijk en wetenschappelijk waardevol natuurgebied in de uiterwaarden van de Rijn. Het bloemrijke hooiland geeft het gebied haar waarde. Het terrein is eigendom van het Wereld Natuur Fonds en wordt beheerd door Natuurmonumenten.

Bij de tweede slagboom nadert het pad de verkeersweg tot op 20 m. Hier gaat u rechtdoor over een smal voetpad, dat langs de uiterwaarden met een grote bocht richting Amerongen voert. Het voetpad komt uit op een met puin verharde weg, die u rechtdoor volgt. Op de asfaltweg linksaf gaan en even verder, vóór het huis met de naam 'Zandvoort' linksaf de onverharde weg in. Deze weg met kapitale eiken voert langs een klein populierenbos, waarin u de slotgracht van het voormalige kasteel Lievendaal ziet. Volg de weg rechtdoor en ga vóór de slotgracht van kasteel Amerongen rechtsaf, langs de muur van het kasteelpark.

(5) Kasteel Amerongen werd gebouwd op de fundamenten van een middeleeuws kasteel, dat in opdracht van Lodewijk XIV in 1673 werd verwoest. In de linker achterhoek is een van de middeleeuwse torens blijven staan. Opvallend aan het herbouwde kasteel zijn de fraaie verhoudingen en de forse afmetingen. Ook de voorgebouwen hebben een krachtige, strakke architectuur. Het kasteel werd bewoond door de families Van Reed en Van Aldenburg Bentinck. Vanaf 1977 is de stichting Utrechtse Kastelen eigenaar. Het interieur is nog in de 17^e eeuwse stijl. Het fraaie park, omgeven door een dubbele gracht, is een monument op zichzelf. Kasteel en park zijn open van april tot november, dinsdag tot en met vrijdag 10.00 - 17.00 uur. In het voormalige koetshuis vindt u theeschenkerij De Paardestal.

Na de pomp in de linker muur gaat u linksaf tot het toegangshek van het kasteel. Hier verlaat u de LAW en gaat scherp rechtsaf de brede laan naar het oorspronkelijke toegangshek in. Ga door dit monumentale hek heen en linksaf (Ovenstraat). Daarna neemt u rechtsaf de Imminkstraat. U volgt deze straat tot de verkeerslichten. Rechts ligt de bushalte van lijn 50 en 51 naar de stations Rhenen en Veenendaal.

Uitgave april 1993