Stenen Tafel
In de loop van de jaren zijn er NS-wandeltochten bijgekomen, maar ook (geruisloos) verdwenen.
Een regelmaat die niet altijd afgedwongen werd door de asfaltering van het landschap. De afgedankte wandelingen zijn vaak nog prima te lopen. Ze hebben dan ook een plek gevonden op Wandelzoekpagina.
De routebeschrijving is niet altijd meer kloppend: de markering wordt niet meer onderhouden en herkenbare punten zijn wellicht verdwenen. Ook de informatie over bus en trein, openingstijden van horeca en adressen van organisaties kloppen wellicht niet meer. De beschrijving is namelijk letterlijk overgenomen.
Wandelzoekpagina, Wandelnet noch NS zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de routebeschrijving.
Veel wandelplezier.
Inleiding
Het Wandelplatform-LAW heeft in samenwerking met de
Nederlandse Spoorwegen een serie wandeltochten van station
naar station samengesteld. Deze NS-wandeltochten volgen een
gedeelte van een Lange-Afstand-Wandelpad (LAW).
De wandeltocht Stenen Tafel loopt samen met een stuk van
het Maarten van Rossumpad, LAW 4 (Den Bosch - Ommen,
322 km) en de eerste 3 kilometer ook met het Veluwe
Zwerfpad, S 16 (357 km over de Veluwe). De wandeling begint
op station Arnhem en slingert door de groene lobben van
Arnhem naar Presikhaaf. U loopt achtereenvolgens door de
parken Sonsbeek, Zypendaal, Klarenbeek, Angerenstein en
Regina Pacis. De route eindigt na 10 km op station Arnhem
Presikhaaf.
Horeca onderweg
In Arnhem zijn voldoende horecagelegenheden. Bij de watermolen
is een café (open di t/m vr vanaf 10.00 uur, za en zo vanaf
11.00 uur), bij het Nederlands Watermuseum een brasserie
(geopend di t/m zo vanaf 10.00 uur) en na 1,5 km komt u bij
brasserie ‘de Boerderij’ (geopend ma t/m zo vanaf 12.00 uur).
Na 4,5 km komt u langs Bowlingcentrum ‘De Schelmse Brug’
(geopend alle dagen vanaf 14.00 uur). Bij station Arnhem Presikhaaf
is snackbar Plattenberg open ma t/m vr vanaf 12.00 uur, za en zo
vanaf 14.00 uur.
De wandeling begint aan de achterzijde van station Arnhem
(Sonsbeekzijde), bereikbaar via de perrons en de voetbrug. Vanaf
het station de weg bij de oversteekplaats oversteken en linksaf. U
volgt de wit-rood gemarkeerde aantakroute naar het Maarten van
Rossumpad. De eerste weg rechtsaf, Bouriciusstraat. Deze aan de
linkerkant vervolgen. Voor een grasperk linksaf en schuin rechtdoor
de dalende Bouriciusstraat uitlopen. De Zijpendaalseweg oversteken
naar het bezoekerscentrum ‘Sonsbeek’.
(1) Bezoekerscentrum Sonsbeek en de Witte Watermolen
Bezoekerscentrum Sonsbeek is het informatiecentrum voor de
Arnhemse stadsparken Sonsbeek, Zijpendaal en Gulden Bodem.
Tevens exploiteert het bezoekerscentrum de naastgelegen “Witte
Watermolen”, een historische waterradmolen uit 1470.
In de winkel van het bezoekerscentrum zijn meelproducten,
recepten, wandel- en fietsroutes en natuurboeken te koop. Er is ook
koffie of thee verkrijgbaar. Openingstijden bezoekerscentrum: dinsdag
t/m vrijdag van 10.00 tot 17.00 uur, zaterdag en zondag van
11.00 tot 17.00 uur. Openingstijden de Witte Watermolen: dinsdag
t/m vrijdag van 10.00 tot 16.30 uur. Vroeger stonden op de Veluwe
in grote getale watermolens langs de beken. Ze werden gebruikt
om koren te malen, maar ook om papier te maken. Het water om
de molens aan te drijven kwam uit speciaal voor dit doel gegraven
sprengen. De grond die vrijkwam werd gebruikt om de oevers van
de beken te verhogen. De beken werden bekleed met klei of leem
om ze waterdicht te maken.
U houdt het gebouw aan uw rechterhand. Gelijk achter het gebouw
gaat u rechtsaf en volgt het natuurpad langs de Molenbeek. U loopt
nu door het Sonsbeekpark. De beek twee keer oversteken, dan
rechtsaf en rechtdoor, de vijver aan uw rechterhand houden.
(2) Het Nederlands Watermuseum
Als u voor de eerste brug over de bovengenoemde beek rechtdoor
loopt, komt u bij brasserie Aquarium en het Nederlands
Watermuseum. Het Nederlands Watermuseum is een interactief
museum over alle aspecten van zoet water in Nederland en daarbuiten.
De verwachting is dat zoet water in de toekomst net zo
kostbaar wordt als olie. De VN heeft deze eeuw daarom uitgeroepen
tot eeuw van het zoete water. Het museum toont onder andere
hoe ons rioleringsstelsel werkt, hoe mensen wereldwijd omgaan
met water en hoe sluizen en gemalen een overstroming kunnen
voorkomen. Het museum richt zich sterk op kinderen. Openingstijden
di t/m zo 10.00-17.00 uur, zie ook www.watermuseum.nl.
Bij het museum bevindt zich brasserie Aquarium, geopend dinsdag
t/m zondag vanaf 10.00 uur.
Aan het eind van de vijver de brug met de zwanenornamenten
oversteken en het pad schuin naar links volgen. Zijpaden negeren,
rechtdoor blijven lopen met later de Grote Vijver aan uw linkerhand.
Aan het eind van de Grote Vijver linksaf over een vlonder en
direct daarna weer linksaf. U bevindt zich nu op het Maarten van Rossumpad (u negeert het hier naar rechts gaande Maarten van
Rossumpad richting Rheden). U houdt de vijver aan uw linkerhand.
(3) Park Sonsbeek
Park Sonsbeek is een lustoord en heeft die functie al bijna 250 jaar.
Het ligt op een unieke plek en vormt de overgang tussen de stad en
het omliggende land. De eerste bewoners waren boeren en molenaars
die in het midden van de 18e eeuw gezelschap kregen van de
gegoede burgers die zich wilden terugtrekken in de natuur, hoofdzakelijk
voor de jacht of de paardrijkunst. Na verloop van tijd werden
er landhuizen gebouwd, voorzien van vele vensters, zodat vanuit
iedere hoek een prachtig uitzicht werd geboden. Sinds 100 jaar
is het park niet langer voorbehouden aan weinigen, maar mag
iedereen er toeven.
U passeert brasserie ‘De Boerderij’ en blijft langs de vijver lopen.
Na een betonnen bruggetje, met een gedenksteen van de 7e molen,
het eerste pad rechtsaf. Een weg oversteken en het park Zijpendaal
in. Aan het eind van het pad rechtsaf. Dit brede pad blijven volgen
tot u langs huis ‘Zypendaal’ komt. Even voorbij het huis gaat u
rechtsaf een pad op dat met een bocht om een weiland heen loopt.
Na het witte huis gepasseerd te zijn, gaat u linksaf en houdt links
aan tot einde pad bij een bank. Nu rechtsaf en na 30 meter op de
kruising opletten, het Maarten van Rossum- en het Veluwe
Zwerfpad gaan rechtdoor. U gaat echter rechtsaf en bij een zijpad
rechtdoor over het veld.
(4) Zypendaal
Huis Zypendaal werd tussen 1762-1764 gebouwd voor de Arnhemse
stadssecretaris Hendrik Willem Brantsen en bleef tot het begin van
deze eeuw in bezit van de familie Brantsen. Het omringende park is
in 1803 aangelegd door de tuinarchitect Posth en in 1863 in landschappelijke
stijl gewijzigd door Petzold. In 1930 werd het kasteel
aangekocht door de gemeente Arnhem. Inmiddels zijn huis en koetshuis
gedeeltelijk in gebruik genomen als kantoor van Het Geldersch
Landschap en de Geldersche Kastelen. De hoofdverdieping is met
meubels en kunstvoorwerpen uit het voormalig Brantsen-bezit aangekleed
op de wijze van een bewoond huis. Het kasteel is op vertoon
van deze routebeschrijving met korting te bezichtigen van 1 april t/m
31 oktober. Openingstijden: woensdag t/m zondag van 13.00 uur tot
17.00 uur (rondleidingen op het hele uur).
Aan het eind van het veld gaat u rechtdoor over het linkerpaadje
door een bosperceel. Het paadje komt uit op een straat in de
bebouwde kom. De straat oversteken en rechtdoor de Schubertlaan
(wandelstraat) in. Deze straat helemaal uitlopen en vervolgens een
straat (Kluizeweg) oversteken en rechtdoor over een paadje dat
door een bosperceel voert. De Cattepoelseweg schuin oversteken,
het viaduct over, langs rotonde en rechtdoor langs Chinees restaurant
en bowlingcentrum ‘De Schelmse Brug’.
Eerste weg rechtsaf, Julius Röntgenweg. Oversteken en aan de
linkerkant van de weg op het voetpad lopen. U gaat linksaf, Willem
Pijperstraat. Deze straat uitlopen en aan het eind linksaf, Richard
Holstraat. Vervolgens rechtsaf (Waterbergseweg). U volgt het pad
tussen de bomen. Einde pad (voor een groot grasveld) linksaf. De
weg schuin naar links oversteken en het klinkerpad tussen de weilanden
vervolgen. Bij splitsing na een slagboom rechtsaf.
U komt nu bij een autoweg en ook weer op het Maarten van
Rossumpad. Deze drukke weg oversteken. Bij twee banken gaat u
voor de meest rechtse bank het talud op en volgt een bospad park
Klarenbeek in. Een asfaltweg oversteken. U loopt nu nog in Park
Klarenbeek. Links ziet u de voormalige watertoren, nu restaurant,
‘de Stenen Tafel’ en rechts heeft u uitzicht op Arnhem en omgeving;
hoogte NAP + 50m. Na 150 meter langs een weiland, op een driesprong
met een houten sculptuur van een monnik in het midden,
linksaf, een pad omhoog. Daarna rechtsaf en rechtdoor langs de
Stenen Tafel, een klinkerstraat.
(5) Stenen Tafel
Volgens overlevering is de Stenen Tafel gemaakt van enkele grafzerken
die afkomstig zijn van het klooster Monnikenhuizen, dat in 1343
werd gesticht en in deze omgeving heeft gestaan. In de rand van de
zerken zijn nog duidelijk letters zichtbaar.
Na de van Heemstrabank gaat u linksaf, een bospad in. Dit pad
komt uit op een weg (Monnikensteeg). Oversteken en rechtdoor
langs de heg. Dit pad ‘vloeit’ in een ander pad dat van links komt.
Bij een pad naar rechts rechtdoor. Het pad buigt naar links en stijgt
naar het stenen uitkijkpunt “Hoogte 80”. Tien meter na dit uitkijkpunt
(dus niet direct bij het uitkijkpunt) gaat u haaks rechtsaf naar
beneden. U steekt een weg over en gaat rechtdoor. Bij een kruising
opletten, het Maarten van Rossumpad gaat naar links. U loopt
rechtdoor. Op een splitsing rechts aanhouden en steeds rechtdoor
op het asfaltpad. U komt uit op de Rosendaalseweg. Hier rechtsaf
en bij de bushalte oversteken en rechtdoor park Angerenstein in.
(6) Angerenstein
Wanneer het tegenwoordige landhuis werd gebouwd is niet precies
bekend, maar het werd in 1808 gekocht door baron van Pallandt
van Walfort. In 1884 werd het verbouwd en met enkele vleugels uitgebreid.
In 1907 kocht de Apeldoorner Jan Goeyen het landgoed, en
in 1941 werd het aan de gemeente Arnhem verkocht. Het landhuis
was tot 1987 in gebruik als opleidingsinstituut voor sportleraren,
deed daarna nog dienst als atelierruimte voor kunstenaars. Nu zijn
het appartementen voor particulieren geworden.
U loopt rechtdoor over het asfaltvoetpad. Voor het gebouw rechtsaf
en na het oversteken van een stroompje linksaf. Dan rechtsaf en na
10 meter linksaf en met de bocht mee naar rechts. Na weer
10 meter gaat u linksaf via een graspad. Rechtdoor en de vijvers
aan uw linkerhand houden. Na de tweede ronde kleine vijver loopt
u rechtsaf. Na circa 75 meter linksaf over een vlonder en meteen
rechtsaf. Aan het eind van het pad linksaf. Via een hek verlaat u
het park. Op de drukke Velperweg linksaf. Oversteken bij de oversteekplaats
en linksaf. Dan de eerste weg rechts, Esperantolaan.
Na 50 meter linksaf een bospad in.
(7) Regina Pacis
Dit terrein, dat eigenlijk ‘Sacré Coeur’ heet, was oorspronkelijk één
geheel met het landgoed Rennen Enk, dat aan de andere kant van
de Velperweg ligt. Het werd in 1879 aangekocht door Nederlanders
die terugkeerden uit het toenmalige Indië. Ze maakten er een lustoord
van en bouwden in 1883 een vogel- en plantentuin om de
sfeer van Indië te kunnen blijven proeven. Toen de sociëteit steeds
minder belangstelling kreeg, werd het terrein verkocht aan de
zusters Ursulinen die er een pensionaat voor deftige jongedames
van maakten. Uit die tijd stamt de naam ‘Sacré Coeur’. Later woonden
de zusters van de stichting ‘Insula Dei’ er en er is een politieschool
gehuisvest geweest. Tegenwoordig is het een verpleeghuis.
Op een kruising van paden links aanhouden. Vervolgens (ruim voor
een bruggetje) rechtsaf. U houdt de vijver aan uw linkerhand en u
loopt langs de Sawah Belanda.
(8) Sawah Belanda
Sawah Belanda gedenkt de Indo die in koloniaal Nederlands-Indië is
ontstaan en na de revolutie van 1949 naar Nederland is gekomen.
Het monument omvat een sawah met zeven granieten pagina’s die
rondom het rijstveld ‘zweven’. Op de stenen staan flarden van verhalen,
vertellingen uit de mond van Indische mensen. Het kunstpark
staat symbool voor de Indo’s die nu opgelost lijken te zijn in de
Nederlandse samenleving, die hun nostalgische herinneringen koesteren
en sporen hebben achtergelaten in de Nederlandse cultuur.
Het is een gezamenlijk project van de gezusters Joyce (beeldend
kunstenaar) en Marion Bloem (schrijfster en beeldend kunstenaar).
De rijstplantjes zijn gekweekt in de kassen op landgoed Bronbeek.
Na een bruggetje is de vijver aan uw rechterhand. Bij het einde van
de vijver rechtsaf via een bruggetje en weer rechtsaf. Op een kruising
rechtdoor. Het pad buigt naar rechts, langs een grasperk aan
uw rechterhand. Aan het einde van dit grasperk linksaf. U komt uit
op een weg. Oversteken en rechtdoor, Ernst Casimirlaan. Links aanhouden.
Dan het fietspad rechtsaf langs het spoor volgen. U komt
uit bij station Arnhem Presikhaaf.
Uitgave: december 2006