×
Foto wandeling
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Pieter van Stein
Hoe nat is 'te nat'?
1 / 71

Over deze wandeling

Versie 16-09-2025
We maken een mooie afwisselende wandeling in Nationaal Park Loonse en Drunense Duinen. Vanaf het al meer dan honderd jaar oude restaurant De Rustende Jager lopen we door de rand van het bos en over een veldweg naar het natte natuurgebied De Brand. Oorspronkelijk lag hier veen, dat rond 1300 is afgegraven om te verbranden. Vandaar die naam. Later is het gebied beplant met eikenbos en in de 20e eeuw zijn weilandjes aangelegd. Het is nu een afwisseling van bloemrijke graslanden en vochtige bossen. De Brand is vaak kletsnat en zal in de toekomst nog natter worden. De natuur vaart er wel bij. Wij moeten in natte periodes rekening houden met hoge wandelschoenen of laarzen. Lange broek aanbevolen! Smalle paadjes leiden door een rimboe-achtig bos. We kruisen twee keer de Zandleij. Op het tweede deel van deze tocht maken we een lus van vier kilometer door de droge zandwoestijn van de Loonse en Drunense Duinen, ook wel de Brabantse Sahara genoemd. Hoewel het een relatief kort traject is, lijkt het veel langer. Het is behoorlijk zwaar ploeteren door het stuifzand. Daar komt ook nog eens bij dat we geheid gaan verdwalen. Natuurlijk hebben we ons uiterste best gedaan om een zo exact mogelijke beschrijving te maken. Maar ons advies is om ook een gpx-track in je mobiel te laden en je hoeft alleen maar een modern spoor van broodkruimeltjes te volgen. Het zand zorgt voor nogal extreme omstandigheden: de bodem is droog en voedselarm. Het verschil in temperatuur tussen dag en nacht kan oplopen tot wel 50 graden Celsius. Dat zorgt voor een unieke flora en fauna. Heideveldjes en beboste heuvels zorgen voor de nodige afwisseling. Bovenop de Capucijnenberg hebben we prachtig uitzicht over de zandduinen. Wie wil, kan het rondje 'duinen' ook overslaan.

Laatste versie: controleer voordat je gaat wandelen even of je de laatste versie van de pdf en de GPX-track hebt.
⚠️️ Let op: in de natte maanden (nov-apr) is het waterpeil in natuurgebied De Brand vaak te hoog en zijn de paden amper begaanbaar. Hoge laarzen zijn dan in ieder geval aanbevolen.
Rutger Burgers06-08-2026
Reactie op Johan
Dank je wel voor je reactie Johan. Goed om te weten dat de route dit jaar (met lange broek) goed begaanbaar is.
Johan Knollema01-08-2026
Mooie wandeling
We hebben deze wandeling op 2 februari 2023 moeten afbreken omdat De Brand te nat was. We hebben hem nu gelopen na een lange warme periode. De route was nu inderdaad goed begaanbaar. Een mooie wandeling. Wat er op de kaart uitziet als twee lange rechte stukken blijken in werkelijkheid smalle slingerende bospaden te zijn. Het tweede gedeelte van De Brand dreigt wel overwoekerd te raken door brandnetels en doornenstruiken. Ook om die reden zijn lange mouwen en een lange broek aan te bevelen.
Rutger Burgers21-07-2026
Reactie op Mathieu
Dank voor je reactie Mathieu. Mooi dat je er van hebt genoten en fijn om te weten dat de route goed begaanbaar is. Groet Rutger
Mathieu20-07-2026
Mooie route
Hele mooie en zeer diverse route. Op sommige stukken is de begroeiing goed aanwezig. Waardoor sommige paadjes smal zijn. Alsof je door de jungle loopt. De paden zijn daarentegen goed begaanbaar. Het laatste rondje gaat over de duinen. De gpx route was daar fijn om te volgen. In deze tijd van het jaar was het niet drassig. Dus zonder laarzen ook goed te doen.
Rutger Burgers18-02-2026
Reactie op Joke W
Het hoge waterpeil in De Brand is een punt om vooraf rekening mee te houden, dat is eigenlijk ieder jaar zo. We waarschuwen er ook voor bij de omschrijving van de wandeling (onderaan bij Let op:). Misschien handig om te checken voor een volgende Trage Tocht.
Joke W17-02-2026
niet begaanbaar
Vanaf de Rustende Jager de eerste lus gelopen. Het was op dit moment erg modderig en het tweede deel omhoog op de kaart was niet te lopen, omdat een deel van het pad en de grond ernaast onder water stond. Erg jammer, want wel een mooi gebied! Misschien in de zomer nog eens proberen.
Rutger Burgers16-09-2025
routecontrole september 2025
De routevrijwilligers Fred en Marion den Hertog hebben deze route onlangs gecontroleerd. Alle paden waren september 2025 goed begaanbaar. In de beschrijving moesten een aantal situaties worden aangepast, omdat het er nu anders uitziet. De route is nu ook met OV bereikbaar, bushalte Gommelsestraat is toegevoegd. Dank aan Fred en Marion.
Fred Den Hertog06-09-2025
Fantastisch
Wat een schitterende afwisselende route. Verschillende landschappen, kronkelpaadjes, zandstroken, weilanden, akkers, heuvel, bossen en noem maar op. Misschien in natte periodes niet toegankelijk vanwege het nieuwe waterbeleid voor het natuurgebied De Brand. Hier wordt met opzet het water vastgehouden en dit kan leiden tot ondergelopen stukken. Maar zodra het water zakt en de paden weer begaanbaar zijn (tussen april/mei en december) kan je genieten van een schitterend gebied. Ons advies; Ga deze wandeling op je to-do lijstje zetten.
Rutger Burgers05-09-2025
routecontrole september 2025
Vandaag hebben routecontroleurs Fred en Marion Den Hertog de moeite genomen om Trage Tocht te controleren. Vanwege het verhoogde waterpeil in natuurgebied De Brand was de route lange tijd (vanaf najaar 2024) onbegaanbaar en dus ook van de site afgesloten. Maar nu blijkt gelukkig dat de wonderschone Brabantse route op dit moment goed te doen is. Dus grijp je kans. Met dank aan Fred en Marion.
Rutger Burgers08-10-2024
Re; nog steeds niet begaanbaar
Dank je wel Marjo voor je reactie. We weten natuurlijk dat Brabants Landschap de vernatting van dit gebied hoog in het vaandel heeft staan. We kijken het nog een tijdje aan en besluiten voorjaar-zomer 2025 of we deze Trage Tocht eventueel gaan ombouwen. Voorlopig blijft deze route offline.
Marjo Vink en hond Lara08-10-2024
Nog steeds niet begaanbaar
Ondanks dat de route gesloten was, vandaag toch een poging gewaagd om deze route te lopen. De reacties over nattigheid waren al van een tijdje geleden. Ik had de route al eerder gedownload en had dus toch een kaart bij de hand. Maar het is nog steeds blubber en overstromingen. We hebben eerst de lus door de brand gedaan. Mocht het dan niet lukken dan konden we altijd terug naar de duinen en daar een tocht lopen. En zo geschiedde. Na een aantal paden modderbad dat nog wel te doen was, liep het alsnog spaak. Hoewel de Brand een prachtig natuurgebied is en de route een heel ander gezicht geeft, is mijn ervaring inmiddels wel dat het hier vrijwel altijd nat, zompig en modderig is. Prettig lopen is het er zelden. Wellicht is het toch een overweging om de TT door de bossen en duinen te laten lopen? De sahara-oversteek dwars over de zandvlakte vanuit het noorden richting Restaurant Bosch en Duin (of andersom) is een avontuur op zich dat in deze route niet zou misstaan. Tevens is daar ook een prachtig uitzichtpunt. Het is maar een idee. Voor ons was dit vandaag in elk geval een prima alternatief.
Rutger Burgers07-05-2024
Reactie M Kraijenbrink van Capel
Dank voor je reactie op de wandeling. Ik begrijp dat laarzen eigenlijk nog niet afdoende zijn om droge voeten te houden. Ik sluit de route daarom voorlopig nog even af. Vriendelijke groet, Rutger Burgers
M Kraijenbrink van Capel06-05-2024
Wandelschoenen of lieslaarzen
Op 5-5-2024 deze route gelopen. De route door de Loonse en Drunense duinen was aangenaam. We zagen wel de routebordjes midden in de waterpartijen staan, maar daar konden we eenvoudig omheen lopen.
Het natte gebied De Brand doet zijn naam eer aan. Vooral het laatste twee derde deel was meer waden dan wandelen. Diverse keren door hoog water moeten ploeteren, waarbij het waterniveau tot net onder de knieën kwam, dus ook met laarzen houd je het niet droog.
Desondanks hebben wij erg genoten van deze speciale route.
Deze wandeling is zeker niet geschikt voor mensen die niet nat en vies willen worden.
Op een bord wordt melding gemaakt van drijfzand. Dit was een onverwachte verrassing.
Rian Beving19-11-2023
Hoe nat is \'te nat\'?
Op 17 november aan deze wandeling begonnen, maar niet af kunnen maken vanwege de hoge waterstand. Ploeteren door modder en verscheidene keren tot mijn enkels in het water gestaan totdat het pad na de 'kruising met een brede open grasgang' (en een omgevallen boom volledig onbegaanbaar werd: zelfs met hoge laarzen was 'dit moeras' niet te passeren. Lieslaarzen aanbevolen. 'Te nat' betekent ook te nat voor gewone laarzen.
Rutger Burgers02-02-2023
Reactie: De Brand was te nat
Dank voor je bericht Johan. Dat moet denk ik op dit moment een extra waarschuwing zijn voor geïnteresseerde wandelaars. Het is nu natuurlijk ook de natste tijd van het jaar. We laten de route voorlopig nog online, want deze staat ook in ons nieuwste wandelgidsje 'Wandelen in de Meierij'. Vanaf de lente zijn de paden doorgaans goed begaanbaar. Buiten de paden is er inderdaad mogelijk 'drijfzand'.
Johan Knollema02-02-2023
De Brand was te nat
De Brand was te nat, ook voor hoge schoenen. Na veel geploeter door de modder werd de route onbegaanbaar en moesten we weer terugploeteren door de modder en via de saaie Gommelsestraat lopen. In de omschrijving staat: 'De Brand is vaak kletsnat en zal in de toekomst nog natter worden.' Het Brabant Landschap waarschuwt inmiddels voor drijfzand. Volgens mij wordt het tijd om vlonders aan te leggen in De Brand.
Antoon Tychon06-08-2022
De duinen zijn prachtig
Heb de route andersom gelopen. Heb ik het mulle zand als 1e gehad, wat overigens prima te doen is en in de vroege ochtend het mooie licht in de duinen. Een topwandeling! Voor het fotoverslag kijk via de link antoonaandewandel.blogspot.com/2022/08/trage-tocht-biezenmortel.html
Rutger Burgers30-05-2022
routecontrole mei 2022
Route en tekst van deze Trage Tocht zijn gecontroleerd en bijgewerkt. Met dank aan Henrie van Zoggel.
Judith Pieper26-12-2021
Reactie Rutger
Die heb ik al klaarliggen. Hopelijk lukt het deze week nog om de TT Loon op Zand te lopen :-)
Rutger Burgers25-12-2021
Reactie Judith
Mooi dat je er van genoten hebt, ook al was het nat. Probeer ook eens Trage Tocht Loon op Zand
Judith Pieper25-12-2021
Fantastische wandeling
Vanochtend deze fantastische wandeling gelopen. Ik had gelezen dat het op sommige stukken drassig kon zijn. Zonder hoge wandelschoenen en gore tex was de wandeling niet te lopen. Ik heb er van genoten om door de modder en plassen te stappen. Ik ben geen routemaker maar mi moet het mogelijk zijn om hier meer TT te maken. De TT van Giersbergen is ook erg mooi
Carol23-10-2021
Afwisselend
Eind oktober deze wandeling gelopen. Bij aankomst op parkeerplaats bij de Rustende Jager schrokken we wel even: vol met mountainbikers en auto?s met fietsendragers. Maar 5 min. onderweg en we merkten niets van drukte. Het gedeelte over de zandvlakte hebben we echt op de GPS via WandelZapp gelopen. Anders lijkt het me moeilijk te volgen. Tot onze verrassing kwamen we daarna in een moerasachtig natuurgebied: Brand. Heel drassig, dus hoge wandelschoenen zijn daar echt nodig. Daarna een polderachtig stuk, daarna weer bos: kortom veel afwisseling! Een dikke 8!
titia_k21-08-2021
Avontuurlijk
Als de kikkers voor je wegspringen op het voetpad, weet je dat de TT-makers een avontuurlijke route hebben uitgezet. Naast de waarschuwingen over drassig (in augustus nog door een 'vijver' moet waden), ook de tip een lange broek aan te doen. Muggen houden ook van deze route.
Rob Wolfs01-03-2021
Reactie op Marielle
Bedankt voor je reactie, Marielle. Goed om te horen dar je genoten hebt. De paden in De Brand zijn, zoals we in de inleiding schrijven, soms erg nat. Alternatieven zijn er niet, dus dit risico blijft bestaan. Als je dat niet wilt, kun je dit rondje overslaan en alleen het droge deel door de duinen lopen.
Marielle 01-03-2021
Struinen door de duinen....
Heerlijke afwisselende wandeling. Tussen punt 3 en 4 was het erg (!) nat. Met onze hoge wandelschoenen, (gelukkig GoreTex) tot aan enkels in plassen gestaan, het water liep zelfs mijn schoenen in.... :-))
Persoonlijk zou ik alternatieve route gaan uitstippelen.
Daarna door droge duinen genoten van uitzichten!
Anita Rijnders22-10-2020
Mooie route!
Vandaag deze Wandeling gelopen. In het gedeelte van De Brand was het erg drassig en zijn waterdichte schoenen echt aan te bevelen! Het gedeelte door de duinen/zand is goed beschreven. Genoten van deze wandeling en het heerlijke weer.