Kromme Rijn

In de loop van de jaren zijn er NS-wandeltochten bijgekomen, maar ook (geruisloos) verdwenen. Een regelmaat die niet altijd afgedwongen werd door de asfaltering van het landschap. De afgedankte wandelingen zijn vaak nog prima te lopen. Ze hebben dan ook een plek gevonden op Wandelzoekpagina.

De routebeschrijving is niet altijd meer kloppend: de markering wordt niet meer onderhouden en herkenbare punten zijn wellicht verdwenen. Ook de informatie over bus en trein, openingstijden van horeca en adressen van organisaties kloppen wellicht niet meer. De beschrijving is namelijk letterlijk overgenomen.

Wandelzoekpagina, Wandelnet noch NS zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de routebeschrijving.

Veel wandelplezier.

7 reacties

Natuurwandeling van station naar station

Inleiding
In samenwerking met de Nederlandse Spoorwegen heeft de Stichting Lange-Afstand-Wandelpaden (LAW) een programma opgezet, waarbij u kunt wandelen van station naar station. De meeste van deze wandelingen voeren langs LAW's. Uit het pakket NS-wandelingen van 1990 is echter een beperkt aantal wandelingen gehandhaafd, waar onder de route langs de Kromme Rijn. U begint bij het Centraal Station in Utrecht en wandelt langs de Oude Gracht en de Kromme Rijn de stad uit. Via het jaagpad langs de Kromme Rijn en het landgoed Amelisweerd komt u na ongeveer 12,5 km uit bij station Bunnik.
Laat geen afval achter en houd de hond aan de lijn!

Café-restaurants onderweg
Aan de Oude Gracht in Utrecht treft u vele eet- en drinkgelegenheden. Na 8 km komt u in Rhijnauwen voorbij een theehuis (maandag gesloten). In Bunnik ligt aan de Dorpsstraat een café-restaurant (dinsdag gesloten).

Routebeschrijving
De beschrijving van de wandeling is in kleinere stukken opgesplitst. Deze stukjes worden met de wit-rode blokjes aangegeven. Tussen de routebeschrijving door leest u extra informatie over bezienswaardigheden, natuur en landschap. Deze informatie is cursief gedrukt en wordt met nummers aangeduid. De nummers in de tekst vindt u terug op het kaartje.

Markering van de route
Op de eerste 7 km van de route is niet gemarkeerd. Vanaf de brug bij Oud Amelisweerd volgt u de paaltjes met rode kop van de rondwandeling door dit landgoed (3 km). Ook op het laatste stuk langs de Kromme Rijn zult u geen markering aantreffen. Lees daarom de routebeschrijving goed.

Openbaar vervoer
Volgens de dienstregeling 1990 rijden vanaf station Bunnik treinen richting Utrecht elk half uur om 20' en 50' uur. In de richting Arnhem rijdt eveneens een half-uursdienst om 12' en 42' uur.

Beschrijving van de wandeling
Vanaf de stationshal loopt u rechtuit door het overdekte winkelcentrum Hoog Catharijne. U komt door het Radboudkwartier en gaat vóór de roltrap rechtsaf in de richting van uitgang 'Voor Clarenburg'. Bij deze uitgang (na roltrap omlaag) naar rechts en meteen naar links, de straat Voor Clarenburg in. Ga aan het einde van deze straat rechtsaf en na 50 m weer rechtsaf, de Mariastraat. Na 100 m gaat u bij de Mariaplaats linksaf en wandelt door de Zadelstraat in de richting van de Domtoren.
Steek bij de Vismarkt de Oude Gracht over en ga rechts de Lichte Gaard in. Deze gaat over in de Donkere Gaard. U volgt de Oude Gracht (Tolsteegzijde) rechtdoor en steekt bij de eerste brug de gracht over. Blijf daarna de Oude Gracht ongeveer 800 m volgen tot u bij de Bijlhouwerstraat uitkomt. Het is leuk om beneden over de oude loskaden te lopen. U moet hiervoor bij de bruggen over de gracht steeds de trappen omlaag en omhoog nemen. Ga bij de Bijlhouwerstraat linksaf en direct daarna rechtsaf de Tolsteegbrug over. (1) Waar nu het water langs de hoge kademuren in de Oude Gracht kabbelt, stroomde lang geleden een rivier, een zijtak van de Rijn. De oevers werden destijds beschermd met een beschoeiing van palen. Toen in de 13e en 14e eeuw door ontginningen buiten de stad het waterpeil zakte, ontstonden binnen die beschoeiing door aanslibbing nieuwe oevers. Daarop werden stevige kaden aangelegd, die mogelijkheden boden om schepen te lossen. Van de grachthuizen werden de kelders doorgetrokken naar deze 'werven', zodat een extra opslagruimte ontstond, vlak bij de losplaatsen. De oude loskaden met hun werfkelders zijn nu plezierige, bijna landelijk aandoende stukjes Utrecht. Na de brug linksaf (Tolsteegsingel). Deze drukke weg oversteken en schuin rechts de straat Kromme Rijn langs de gelijknamige rivier volgen. Na 100 m loopt u onder een viaduct door. 300 m verder komt u bij het eerste stukje jaagpad langs de Kromme Rijn. Volg dit pad onder de spoorbrug door. Voorbij deze brug komt u in een park. Ga rechtdoor over het verharde voetpad langs de rivier. U steekt twee wegen rechtdoor over. Na 500 m neemt u bij het einde van het park het pad naar links, dat langs de rivier onder het lage viaduct van de rijksweg doorgaat. (2) De naam jaagpad herinnert nog aan de tijd van de trekschuiten. Deze werden door een paard (of een man) voortgetrokken. De man die er voor moest zorgen dat het paard over het pad bleef doorlopen, heette de 'jager'. Ver voor die tijd was de Kromme Rijn een wilde, onberekenbare stroom, die ruim 60 m breed was. In de 12e eeuw werd de Rijn bij Wijk bij Duurstede afgedamd. Het Rijnwater wordt vanaf die tijd via de Lek naar zee gevoerd. U blijft het jaagpad langs de Kromme Rijn volgen. Na de Laan van Maarschalkerweerd te zijn overgestoken, passeert u aan uw rechterhand enige sportvelden en de Mytylschool. Direct daarna gaat het pad onder het viaduct van rijksweg A-27 door. Ongeveer 1 km verder komt u bij een witte houten brug over de Kromme Rijn. De brug geeft toegang tot het landgoed Nieuw-Amelisweerd. U gaat deze brug echter niet over, maar blijft de rivier volgen tot de tweede brug, na 1,5 km. Deze brug gaat u over en u komt op het landgoed Oud-Amelisweerd. (3) De naam Amelisweerd is afkomstig van ridder Amelis, die begin 13e eeuw door de Proostdij van Oud Munster beleend werd met een waard bij Bunnik, waarna hij zich Amelius uten Weerde noemde, hetgeen later Amelisweerd is geworden. Een waard of weert is een eiland in een rivier of een stuk land, dat bij hoog water onderliep. Het huidige landhuis Oud-Amelisweerd dateert uit 1770. Het kasteel kreeg, tezamen met Nieuw-Amelisweerd, een zekere faam toen het in 1808 werd gekocht door koning Lodewijk Napoleon. Er werden plannen gemaakt om het geheel, samen met een nieuw te bouwen paleis, in te richten als koninklijke residentie. Het is niet zover gekomen en in 1810 werden de landgoederen weer Nederlands bezit. Thans is in het koetshuis van Oud-Amelisweerd een bezoekerscentrum.

(4) Het landschap van Amelisweerd is een lappendeken van grienden, bossen, weilanden en boomgaarden, doorsneden door sloten, rechte lanen en kronkelende paden. De bossen werden aangeplant in de 17e en 18e eeuw. Een groot deel van de gronden werd verpacht aan boeren. Zij bouwden op de hogere gronden hun boerderijen en gebruikten de lagere (en dus nattere) gronden als weiden. Direct over de brug ziet u een vitrinekast. Volg vanaf dit punt de route die is aangegeven door paaltjes met een rode kop. De route voert u door het parkbos van Oud-Amelisweerd. Nadat u het bos hebt verlaten ziet u links in de verte het landhuis Nieuw-Amelisweerd. Na het lange smalle laantje volgt u een stukje asfaltweg. U gaat daarna links het zogenaamde Hoge Bos in; dit bos behoort tot het landgoed Rhijnauwen. Daar waar u het bos uitkomt steekt u de asfaltweg over en bent u weer op het landgoed Oud-Amelisweerd. Volg de rood gemarkeerde route over de baroklanen van het landgoed. (5) In het parkbos zijn twee stijlen te onderscheiden. De rechte lanen met aan weerszijden boomrijen behoren tot de barokstijl. De slingerpaden met doorkijkjes en waterpartijen zijn kenmerken van de Engelse landschapsstijl.
Terug bij het ijzeren brugje voor het landhuis gaat u linksaf (paaltjes met gele kop). Nadat u de boerderij aan uw rechterhand hebt gepasseerd, loopt u rechtdoor (de gele route gaat rechtsaf). Voorbij het tennispark ligt rechts het parkbos van Rhijnauwen. Aan het eind van het bos gaat u rechtsaf en bereikt u het theehuis Rhijnauwen (geopend dinsdag t/m zondag vanaf 11.00 uur, januari gesloten). Bij het theehuis gaat u onmiddellijk linksaf. U loopt circa 150 m rechtdoor via de asfaltweg en slaat daarna linksaf. Wandel onder een stenen poorthuis door. Links bevindt zich het landhuis Rhijnauwen, waarin een jeugdherberg is gevestigd. U loopt rechtdoor en passeert de brug over de Kromme Rijn. Nu onmiddellijk linksaf weer het jaagpad langs de zuidelijke oever volgen. (6) De naam Rhijnauwen wordt voor het eerst genoemd in 1212. Net als Oud- en Nieuw-Amelisweerd was Rhijnauwen in de middeleeuwen geregistreerd als ridderhofstad. Een ridderhofstad was een versterkt (stenen) huis omgeven door een slotgracht.
Na ongeveer 10 minuten bereikt u een nieuwe brug met wit geschilderde leuningen (Rijnsoeverbrug). U gaat de brug niet over, maar vervolgd het jaagpad tot u de tweede brug bereikt. Deze brug oversteken en nu het jaagpad met de Kromme Rijn aan de rechterhand volgen; rechts passeert u het kasteeltje Cammingha. U blijft het pad volgen tot de volgende brug bij het oude Hervormde kerkje van Bunnik. Ga deze brug over en loop rechtdoor via de Dorpsstraat naar de Provinciale weg (bij winkelcentrum). Aan de Dorpsstraat ligt café-restaurant 't Wapen van Bunnik' (geopend vanaf 9.00 uur, dinsdag gesloten). Steek bij de verkeerslichten de weg over en loop de straat recht voor u in (Molenweg). Bij het kruispunt rechtdoor de Groeneweg in. Deze weg volgt u tot station Bunnik. Van het kerkje in Bunnik tot het station is het zo'n 20 minuten lopen. Meer informatie?
De Stichting Lange-Afstand-Wandelpaden (LAW) coördineert alle activiteiten met betrekking tot het lange-afstand-wandelen in Nederland. Binnen de stichting werken acht organisaties samen. Wilt u meer informatie, of heeft u opmerkingen over deze wandeltocht, schrijft u dan naar: Stichting LAW, Postbus 433, 3430 AK Nieuwegein.

Wandelprogramma
Het wandelprogramma bestaat uit ruim 30 wandelingen verspreid over heel Nederland. De onderstaande lijst geeft u een indruk van de vele mogelijkheden, wijzigingen voorbehouden. Meer informatie over deze wandelingen vindt u in Er-Op-Uit!

wandeling	beginstation	afstand
1 Noordhollands Duinreservaat	Castricum	15 km
2 Vlietlanden	Delft Zuid	15 km
3 Friese IJsselmeerdijk	Stavoren	11/16 km
4 Linge	Leerdam	14 km
5 Landgoed Duno	Arnhem	10 km
6 Broek en Donk	's-Hertogenbosch	12 km
7 Hollandse Kade	Woerden	12/17 km
8 Holterberg	Nijverdal	14 km
10 Veluwezoom	Dieren	13 km
11 Kennemerduinen	Overveen	12 km
12 Utrechtse Heuvelrug	Driebergen/Zeist	12 km
13 Wanenberg	Sittard	12 km
14 Belmonte	Ede/Wageningen	15 km
15 Meijendel	Den Haag CS	12 km
16 Landgoed Geijsteren	Venraij	13,5 km
17 Zeven Heuvelen	Nijmegen	9/12/16 km
19 Hulshorsterzand	Harderwijk	15 km
20 Grienden Oude Maas	Barendrecht	16 km
21 Geuldal	Maastricht	10 km
22 Tongelreep	Heeze	13 km
24 Mergelland	Maastricht	12,5 km
25 Savelsbos	Eijsden	9/16,5 km
26 Bargerveen	Emmen	11/18 km
27 Landgoed Groeneveld	Baarn	14,5 km
28 Paaschberg	Oldenzaal	8,5/13 km
29 Drentse Aa	Groningen	15 km
30 Wiericke	Bodegraven	18 km
32 Kampina	Boxtel	16 km
33 Bekendelle	Winterswijk	18 km

Uitgave 1990