Maas- en Swalmdal

In de loop van de jaren zijn er NS-wandeltochten bijgekomen, maar ook (geruisloos) verdwenen. Een regelmaat die niet altijd afgedwongen werd door de asfaltering van het landschap. De afgedankte wandelingen zijn vaak nog prima te lopen. Ze hebben dan ook een plek gevonden op Wandelzoekpagina.

De routebeschrijving is niet altijd meer kloppend: de markering wordt niet meer onderhouden en herkenbare punten zijn wellicht verdwenen. Ook de informatie over bus en trein, openingstijden van horeca en adressen van organisaties kloppen wellicht niet meer. De beschrijving is namelijk letterlijk overgenomen.

Wandelzoekpagina, Wandelnet noch NS zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de routebeschrijving.

Veel wandelplezier.

4 reacties

Voordat u gaat wandelen ...

Inleiding
Het Wandelplatform-LAW heeft in samenwerking met de Nederlandse Spoorwegen een serie wandeltochten van station naar station samengesteld. Deze NS-wandeltochten volgen een gedeelte van een Lange-Afstand-Wandelpad (LAW). De wandeling Maas- en Swalmdal is een klein onderdeel van het Maas- Swalm-Nettepad (streekpad 10, een route van 199 km in een grensoverschrijdend natuurpark in Midden-Limburg en Duitsland). De route begint op station Reuver en is 16 km lang. Het eindpunt is station Swalmen. U kunt de route eventueel ook inkorten tot ca. 10 km.

Routebeschrijving
De beschrijving van de route is in kleinere stukken opgedeeld. Deze stukjes worden met geel-rode blokjes aangegeven. De tekst van de routebeschrijving wordt afgewisseld met korte achtergrondinformatie over bezienswaardigheden, natuur en landschap. Deze informatie is rood gedrukt en wordt met nummers aangeduid. De nummers in de tekst vindt u terug op het kaartje.

Markering van de route
De route is gemarkeerd met geel-rode verfstrepen en stickers. Het eerste deel van de route van station Reuven tot Ronkenstein is gemarkeerd met geel-rode stickers waarin een NS-logo is verwerkt. U treft de markeringen aan op hekwerken, verkeersborden en paaltjes. Er is met name op die punten gemarkeerd waar twijfel over de juiste route zou kunnen ontstaan: bij of vlak na splitsingen of kruisingen. Waar routebeschrijving en markering verschillen blijft u zoveel mogelijk de markering volgen. Tussentijdse veranderingen in het terrein worden op deze manier ondervangen.

De markering is op de volgende wijze aangebracht:


De markering van de route wordt onderhouden door vrijwilligers van de werkgroep Maas-Swalm-Nettepad van het Nivon, een van de organisaties die si aangesloten bij het Wandelplatform-LAW.

Horeca onderweg
In het centrum van Reuver (niet aan de route). Na ruim 1 km café De Paerssjtal, geopend op vrijdag t/m zondag vanaf 10.00 uur. Halverwege de route café Maashof in Beesel dagelijks geopend vanaf 10.00 uur, van 1/10-1/5 op donderdag gesloten. En aan het eind in het centrum van Swalmen (ca. 1 km vanaf het station).

Openbaar vervoer tussen station en wandeltocht
Als u de wandeling wilt inkorten, kunt u ter hoogte van Beesel van de route afwijken en naar het centrum lopen (500 meter), waar een bushalte is van lijn 36 van Hermes. Deze bus rijdt naar station Reuver. Lijn 36 vertrekt overdag dagelijks 1 x per uur om '13 (op zondag om '12) vanaf de Markt.

Beschrijving van de wandeltocht

Vanaf het perron in Reuver loopt u via het pad tussen de rijwielstalling en spoor 1 richting de spoorwegovergang. U gaat rechtsaf het spoor over (Broeklaan). Rechtdoor onder de loopbrug tussen 'De Brink' en 'De Schakel' door en de Broeklaan vervolgen. Op een kruising linksaf, Mariastraat. Daarna de eerste straat rechtsaf, Industriestraat. Nu de tweede straat linksaf, Heyencamp. Deze slingerende weg volgen tot huisnummer 58. Hier rechtdoor langs drie houten palen een voet-/fietspad op. U komt uit op een asfaltweg voor een kerk en gaat rechtsaf. Na ongeveer 50 meter linksaf, Torenpad. Na een houten sluishek de eerste straat rechtsaf, Pastoor Ceyssensstraat. Aan het eind op T-splitsing linksaf (Beukelstraat). De Beukelstraat gaat over in de Dyckersingel.

Direct na het naambord 'Dyckersingel' rechtsaf en links aanhouden, een pad door het bos langs de Schelkensbeek. Na 150 meter komt u uit bij een picknickbank aan de Dijckersingel, waar u rechtsaf gaat.

(1) De Schelkensbeek
De Schelkensbeek vindt haar oorsprong in het Meerlebroek en vormt vanaf het iets verder gelegen gehucht Ronckenstein tot aan de Maas de grens tussen Beesel en Belfeld (schel=scheiding). De Schelkensbeek wordt ook wel een terrasbeek genoemd, omdat ze het door de Maas gevormde midden- en laagterras doorsnijdt.

Na een bocht naar links neemt u de eerste straat rechtsaf, Schellekens-beeksingel, een klinkerweg. Hierna opnieuw de eerste weg rechtsaf, De Dijcken, een halfverharde weg. Na ongeveer 150 meter, vlak vóór een slagboom rechtsaf, opnieuw een halfverharde weg. Na 75 meter kruist u de Schellekensbeek, gaat linksaf en volgt het bospad langs de beek. Na ongeveer 400 meter komt u uit op een asfaltweg en gaat linksaf. U komt nu op het Maas-Swalm- Nettepad. Na ongeveer 100 meter gaat u opnieuw over de beek en wandelt het gehucht Ronckenstein binnen.

(2) Ronckenstein
Het gehucht Ronckenstein bestaat tegenwoordig uit een viertal gebouwen, die alle stammen uit het laatste kwart van de 18e eeuw. Links van de weg de Segershof, oorspronkelijk de Hof van Ronckenstein en twee gebouwen die rond 1776 werden gebouwd door de twee eigenaren van de molen. Diep verscholen bevindt zich rechts de molen van Ronckenstein, gebouwd in vakwerkbouw in of rond 1761, nu nog in gebruik als woonhuis. Bijna 500 jaar lang bleef de molen de bevolking van Belfeld, Reuver en Beesel dienen. In 1956 verliet de laatste molenaar de molen. De Mariakapel, voor het eerst genoemd in 1761, werd waarschijnlijk gebouwd op aandringen van de Kruisheren van Roermond en ze hoorde dan ook bij de boerderij. De kapel was oorspronkelijk gewijd aan Sint Cornelis. Op de voorgevel prijkt in mergel nog een wapenschild met daarop de hoorn van de Heilige Cornelis.

Neem de eerste weg rechtsaf, Onderstehofweg. U passeert een Mariakapel, blijft de halfverharde weg volgen, voor de spoordijk rechtsaf en vervolgens linksaf door een tunneltje onder het spoor door. Daarna direct weer linksaf, een pad dat naar het niveau van de spoorbaan stijgt. Even vóór het bord 59,5 langs het spoor en direct na het bordje 'Schelkensbeek-Gaesbeekroute' gaat u rechtsaf omhoog langs een betonnen NS-paal, een smal pad. Even verder gaat dit pad over in een holle weg. Op een driesprong linksaf. Het licht golvende pad ongeveer 400 meter rechtdoor blijven volgen. Vlak vóór een gebouwtje van het Zuiveringschap Limburg gaat u scherp rechtsaf en loopt in de richting van een voorrangsweg. Deze drukke weg voorzichtig oversteken en vrijwel rechtdoor een pad langs de bosrand ingaan.

Op een splitsing links aanhouden. Aan het eind van het pad, vóór een akker, linksaf. U kruist een asfaltweg en direct hierna op een splitsing rechts aanhouden. U blijft de halfverharde weg een kleine 400 meter rechtdoor volgen. Aan het eind linksaf omhoog en op een T-splitsing even verder rechtsaf. Deze halfverharde weg blijft u ruim 500 meter rechtdoor volgen. Op een driesprong, bij een bank, gaat u rechtsaf omlaag. Direct na het bord 'doodlopende weg' even rechtdoor en dan linksaf, een bospaadje. Na ongeveer 100 meter op een splitsing, vóór een meerstammige boom schuin rechtsaf. Het bospaadje gaat over in een graspad langs de akkerrand.


(3) De Weerd en De Keverberg
De Weerd was oorspronkelijk een eiland tussen de Maas en een oude Maasbocht. Hij behoorde reeds in de Middeleeuwen aan de graven en heren van Kessel. Vanaf die tijd werd de Weerd beschouwd als Kessels grondgebied en hij ligt dan ook tot op de dag van vandaag als een enclave binnen het gebied van de gemeente Beesel. In 1799 werd aan de bosrand de gelijknamige boerderij gebouwd, als vervanger van een veel ouder gebouw op slechts enkele tientallen meters van de Maas. Aan de overkant van de Maas bevinden zich de geconsolideerde resten van de burcht van Kessel. Op de plaats waar in de 10e eeuw een donjon stond, een vierkante verdedigingstoren waarvan de bovenste verdieping als woning dienst deed, werd in de 12e eeuw een kunstmatige heuvel of 'motte' opgeworpen. Het kasteel heet eigenlijk De Keverberg en hoort tot de oudste van het land. In 1944 werd het door de Duitsers opgeblazen. Tijdens de zomermaanden worden rondleidingen verzorgd. Ook volgens afspraak, tel. 077-462 20 27.

U komt uit op een halfverharde weg en houdt rechts aan. Op de driesprong vlak erna rechtdoor en verder langs de Maas. Na ruim 400 meter op een driesprong bij een bank gaat u rechtdoor. Vlak vóór een asfaltweg houdt u rechts aan en volgt het voetpad tot het veer Reuver-Kessel. U steekt de veerweg over en volgt rechtdoor het fietspad langs de Maas. Na ongeveer 750 meter buigt het pad linksaf en 150 meter verder buigt het rechtsaf tussen boomgaarden door. U komt uit op een halfverharde weg en houdt rechts aan. Steeds rechtdoor, ook op een driesprong rechtdoor. Even verderop passeert u het bord 'Beesel'. De halfverharde weg gaat over in een klinkerstraat. (Als u hier linksaf gaat, is het een kleine 500 meter lopen naar een bushalte.)

U volgt de klinkerweg rechtdoor en komt uit op een asfaltweg, hier rechtsaf. U verlaat Beesel en vervolgt Ouddorp rechtdoor. Ruim 300 meter verder gaat de asfaltweg over in een halfverharde weg. 50 meter hierna, voor een picknickplaats, rechtsaf, een grasweg langs de molen De Grauwe Beer (aan uw linkerhand) en naar de Maas (bij hoog water kunt u hier rechtdoor blijven lopen en passeert u de molen aan uw rechterhand, ook als u met een hond wandelt hier rechtdoor gaan). Het pad buigt direct na de molen naar links parallel aan de rivier (ga niet vlak langs het water lopen).

(4) De Grauwe Beer
De Grauwe Beer is een achtkantige bovenkruier. Oorspronkelijk was deze molen een houtzaagmolen, die begin 1600 in Zaandam werd gebouwd. In 1891 werd de molen afgebroken en per schip over de Maas naar Beesel gebracht, waar ze als graanmolen in gebruik werd genomen. Tot 1944 deed De Grauwe Beer trouwe dienst voor boeren, bakkers en veehouders in Beesel. In 1981 werd de molen in de dorpskern afgebroken en naar deze plaats gebracht om opnieuw te worden opgebouwd. De molen is te bezichtigen op zaterdag van 13.00 - 17.00 uur en verder alleen als de blauwe wimpel wappert (voor inlichtingen dhr. Derckx, tel. 077-4741390).

Ongeveer 250 meter voorbij de molen komt u bij een bermplank met het bordje 'Ouddorp-Rijkelroute' uit op een halfverharde weg. Hier gaat u rechtsaf. Even verder voor een waterplas linksaf door een klaphek, vervolgens links aanhouden. (Honden zijn hier niet toegestaan). Tweehonderd meter verder natuurreservaat De Rijkelse Bemden via een klaphek verlaten en rechtsaf, een brede halfverharde weg op gaan.

(5) Kapel van Beesel en de Donderberg
Op de rand van de buurtschap Rijkel, langs de weg die naar de Donderberg voert, ligt de oudst bewaard gebleven kapel van Beesel. Onder de met vlechtingen en een natuurstenen kruis versierde gevel stond vroeger een stenen piéta in 17e eeuwse stijl. Dit beeld was te kostbaar om hier te laten staan en is voor de restauratie in 1979 vervangen door een kopie. Vlakbij de Mariakapel is een historische groentehof, waar op natuurlijke wijze aardappels en oude, oorspronkelijke groenten worden geteeld, zoals kardoenen, aardperen en repesteeltjes. De bezoekerstuin is vrij toegankelijk. De Donderberg maakt deel uit van een onderbroken reeks rivierduinen langs de oostoever van de Maas tussen Rijkel en Reuver. Deze stuifduinen werden na de laatste ijstijd, zo'n 12.000 jaar geleden, op de Maasterrassen afgezet. In die tijd viel de Maasbedding, die toen veel breder was dan nu, herhaaldelijk droog, zodat de heer-sende westenwind vrij spel kreeg en een lange rij duinen van opgestoven zand vormde.

Na ongeveer 400 meter bij het bord 'Rijkel' op een viersprong rechtdoor, een asfaltweg. Op de volgende driesprong linksaf, asfaltweg, Donderbergweg. Na huisnummer 1 wordt de asfaltweg een grasweg. Na bijna 200 meter gaat u bij een Mariakapel rechtdoor. Na 20 meter rechtdoor. Na een huis aan de linkerkant van het pad linksaf en na enkele meters rechtsaf. Neem hierna de eerste weg rechtsaf het bos in. Aan het eind van de weg voor de rivier de Swalm linksaf. Aan uw linkerhand een hoge houtwal en rechts de uiterwaarden van de Swalm.

U komt uit op een halfverharde weg bij boerderij Hoosterhof. Hier gaat u rechtsaf langs een bordje 'Opengesteld' via een bruggetje over de Swalm. (Bij hoog water staat het bruggetje onder water en volgt u hier de half verharde weg rechtsaf. U passeert boerderij Hoosterhof aan uw linkerhand, zie ook de onderbroken lijn op de kaart.) Op de volgende driesprong linksaf en na ongeveer 800 meter op een driesprong weer linksaf, een asfaltweg. Na 450 meter op viersprong bij een aantal picknicktafels schuin rechtdoor. Bij een wegkruis een kleine 300 meter verder schuin linksaf, Schroefstraat, een half verharde holle weg.

(6) Kasteelruïne Naborch
U passeert de kasteelruïne Naborch, ook wel 'Den Aborch' genoemd. In oorkonden wordt dit genoemd als "het huys te Swalmen". Kort na 1300 is het kasteel gebouwd en in de tweede helft van de vijftiende eeuw werd het verwoest. Wat nu nog resteert is een deel van de woontoren en een stuk muur. De toren is uniek door het achthoekige langgerekte grondplan; de muren bestaan uit rode baksteen en zijn anderhalve meter dik. Karakteristiek in het beekdallandschap van de meanderende Swalm zijn de vele broek- en bronbosjes. Het water van de hoge Maasterrassen welt hier in het laaggelegen Swalmdal omhoog. Fraaie planten als dotterbloem, pinksterbloem en verspreidbladige goudveil zijn hierdoor aanwezig. De weilanden in het Swalmdal worden door SBB ontwikkeld tot bloem- en vogelrijke beekdalgraslanden.

Na 850 meter op een splitsing even voorbij kampeerboerderij Oudenhof linksaf. (Let op dit is een knooppunt in het Maas-Swalm- Nettepad. Negeer de markering voor rechtdoor). Ruim 100 meter verder vóór een monumentale boerderij houdt u links aan, een grindpad (hier staat een bordje routewijziging, dit geldt voor wandelaars van de LAW. De beschrijving van de NS-wandeltocht is al aangepast aan de huidige situatie.) Bij de kasteelruïne Naborch via een bruggetje over de Swalm. U houdt links aan, een voetpad langs een afzetting. Het voetpad gaat verderop over in een klinkerweg (Parallelweg). U steekt een kruising over en blijft de Parallelweg volgen. U komt uit bij het station.

Tot slot...

Wandelplatform-LAW
Op deze wandeling heeft u kennis gemaakt met een stukje Lange-Afstand- Wandelpad (LAW). In ons land zijn ruim 35 LAW’s, in lengte variërend van 80 tot 400 km, beschreven en gemarkeerd. Alle activiteiten op het gebied van LAW’s in Nederland worden gecoördineerd door het Wandelplatform-LAW (zie ook www.wandelnet.nl). Bovendien behartigt het platform de belangen van alle recreatieve wandelaars in Nederland. Binnen deze stichting werken zestien organisaties samen. Wilt u meer informatie over LAW’s of heeft u opmerkingen over deze wandeltocht, schrijft u dan naar: Wandelplatform-LAW, Postbus 846, 3800 AV Amersfoort.

NS-wandeltochten
De serie NS-wandeltochten bestaat uit 46 wandelingen, verspreid over Nederland, waaronder ook een aantal tweedaagse tochten. De onderstaande lijst geeft u een indruk van de mogelijkheden in Zuid-Nederland, wijzigingen voorbehouden. Meer informatie over deze en andere wandelingen vindt u in Er-op-Uit!, te koop aan een NS-loket.

dagtochten	beginstation	lengte
Kampina	Boxtel	16 km
de Krang	Weert	11/14/21 km
Savelsbos	Maastricht	12/14/22 km
Strabrechtse Heide	Geldrop	13 km
Tongelreep	Eindhoven	13 km
Wanenberg	Sittard	12 km
tweedaagse tochten	beginstation	lengte
Heuvelland	Valkenburg	18 + 18 km
Mookerhei	Cuijk	16 + 16 km

uitgave juli 2006