Veerse Wateren
In de loop van de jaren zijn er NS-wandeltochten bijgekomen, maar ook (geruisloos) verdwenen.
Een regelmaat die niet altijd afgedwongen werd door de asfaltering van het landschap. De afgedankte wandelingen zijn vaak nog prima te lopen. Ze hebben dan ook een plek gevonden op Wandelzoekpagina.
De routebeschrijving is niet altijd meer kloppend: de markering wordt niet meer onderhouden en herkenbare punten zijn wellicht verdwenen. Ook de informatie over bus en trein, openingstijden van horeca en adressen van organisaties kloppen wellicht niet meer. De beschrijving is namelijk letterlijk overgenomen.
Wandelzoekpagina, Wandelnet noch NS zijn verantwoordelijk voor de juistheid van de routebeschrijving.
Veel wandelplezier.
Inleiding
Het Wandelplatform-LAW heeft in samenwerking met de
Nederlandse Spoorwegen een serie wandelingen van station
naar station samengesteld. Deze NS-wandeltochten volgen over
het algemeen een gedeelte van een Lange-Afstand-Wandelpad
(LAW). De route Veerse Wateren loopt niet samen met een LAW,
maar met wandelingen van de Stichting Voetpaden Walcheren.
De eerste dag volgt u de route De Veersche Watergang
(Middelburg-Veere, 13 km) en de tweede dag een gedeelte
van de wandeling De Reede van Middelburg (Vrouwenpolder-
Vlissingen, 29 km). De NS-wandeling Veerse Wateren loopt van
station Middelburg naar station Arnemuiden, met een overnachting
in Veere. Het is een korte tweedaagse: de eerste dag loopt
u ongeveer 13 km, de tweede dag 9 km. Let op: een groot deel
van de route is niet toegestaan voor honden in verband met de
beweiding van de dijken door koeien en schapen. Alternatieven
zijn beschreven en met een stippellijn op de kaart aangegeven.
Het paadje langs het Veerse meer kan drassig zijn.
We raden u daarom aan waterdicht schoeisel te dragen.
Horeca onderweg
De stationsrestauratie van Middelburg is doordeweeks vanaf 06.25
uur geopend, zaterdag vanaf 08.15 uur en zondag vanaf 10.15
uur. In het centrum van Middelburg, Veere en Arnemuiden zijn
diverse gelegenheden. Na circa 3 km komt u langs kaasboerderij
Schellach, waar koffie, thee en brood wordt verkocht, geopend
van maandag t/m zaterdag. Verder komt u onderweg geen horecagelegenheden
tegen. Aan het begin van de route in Middelburg
kunt u nog wat eten en drinken voor onderweg kopen, mocht u
niets hebben meegenomen.
Overnachtingsadres
In het centrum van Veere kunt u overnachten in de aan het
Veerse meer gelegen Auberge ‘De Campveerse Toren’, Kaai 2,
4351 AA Veere, tel. 0118 50 12 91; www.campveersetoren.nl.
Voor de beschikbaarheid van andere overnachtingsadressen in
Veere zoals logies/ontbijt, camping etc. kunt u terecht bij
VVV Walcheren op www.vvvwnb.nl of bellen met 0900 202 02 80
Openbaar vervoer tussen wandeltocht en station
U kunt eventueel ook vanaf Veere met de bus terug naar
Middelburg. Deze bus, lijn 54 rijdt van maandag t/m zaterdag 1x per
uur om ‘27. Op zaterdag vertrekt de laatste bus uit Veere om 17.27
uur. Doordeweeks om 18.27 uur. Op zondag kunt u gebruik maken
van de CVVTaxi. Deze dient u minimaal een uur van tevoren te
reserveren. Vanaf Veere naar Middelburg kost circa € 3,60 (korting
65+, OV-kaart etc. opgeven bij bestelling). Voor meer informatie
tel. 0118-46 60 06 of www.cvvtaxiwalcheren.nl Bel voor nadere
inlichtingen over het openbaar vervoer 9292 OV Reisinformatie
0900 - 9292 (€ 0,70 per minuut) of kijk op internet: www.9292ov.nl
Beschrijving eerste wandeldag
U verlaat het station aan de centrumzijde en steekt bij de stoplichten
rechtdoor de Kanaalweg over. U gaat de brug over en
loopt rechtdoor de Stationsstraat in. Na het passeren van een
brug, op een T-splitsing rechtsaf gaan, Houtkaai en direct linksaf
een winkelstraat in, Segeersstraat. Aan het einde gaat u rechtsaf,
Lange Delft, een winkelstraat. Na 30 meter gaat u linksaf,
Koorkerkstraat. U loopt nu richting de toren van de abdij.
U komt op het Koorkerkhof, houdt de toren aan uw linkerhand
en vervolgt de straat Koorkerkhof. Vervolgens rechtdoor onder
een poort door.
(1) Middelburg
In de middeleeuwen ontpopte Middelburg zich tot voorhaven
van Brugge en Antwerpen. Later werd het één van de belangrijkste
handelssteden in de Lage Landen. Maar de grootste
bloei ontstond in de 16 en 17e eeuw na de oprichting van de
Middelburgse Commercie Compagnie gelijk met de VOC. Uit die
tijd dateren de vele monumentale huizen. De Norbertijnen Abdij
uit 1150 wordt wel de mooiste van ons land genoemd. De Lange
Jan torent overal boven uit. Het vernieuwde Zeeuws Museum is
in de voormalige abdij gevestigd (www.zeeuwsmuseum.nl).
U komt nu op het Abdijplein en steekt dit rechtdoor over en
verlaat het plein via een poort met een slagboom. De straat
oversteken en rechtsaf gaan, Balans. Na 100 meter gaat u linksaf,
Wagenaarstraat.
(2) Zeeuws Archief
Halverwege de Wagenaarstraat vindt u het Zeeuws Archief.
De vormgeving van het gebouw en de tijdelijke exposities zijn
een bezoekje waard. Op de buitenmuur staat een fragment uit
een scheepsjournaal van 1722, waarin de eerste Westerse ontmoeting
met een Paaseilander wordt beschreven. De expeditie
onder leiding van een Zeeuw ontdekte Paaseiland op Paasmiddag
en hoopte dat dit eiland de voorbode was van het onbekende
‘Zuidland’. Helaas Paaseiland bleek het meest afgelegen eiland
ter wereld te zijn.
Deze straat blijft u tot het einde toe volgen. Hier gaat u rechtsaf,
Korte Noordstraat. U blijft de weg rechtdoor vervolgen en komt
langs een bouwlocatie waar het toekomstige A-theater zal verrijzen.
De watertoren houdt u aan uw rechterhand. De weg gaat over
in Molenwater. U gaat rechtdoor en met de bocht mee naar links
langs Verpleeghuis ’t Gasthuis. U steekt de brug, met aan uw
rechterhand overblijfselen van de Noordpoort, over.
(3) Stadsmuren
Middelburg had ooit, als iedere stad, verdedigingswerken in de
vorm van muren. Het in- en uitgaande verkeer werd bij de stadspoorten
gecontroleerd. Hier bevond zich de Noordpoort. In de
19e eeuw zijn de muren afgebroken en ontwierp de bekende
tuinarchitect Zocher een langgerekt stadspark op de bolwerken.
De stervorm van de vestingwerken bleef behouden, evenals de
omringende vestinggrachten.
Na de brug houdt u rechts aan, Noordsingel. Op een splitsing
gaat u linksaf, Noordweg.
(4) Noordweg
Dit is een van de oudste uitvalswegen van de stad. De weg loopt
over een van de zogenaamde kreekruggen: oude zeearmen die
heel lang geleden volslibden met zand en die, omdat zand minder
inklinkt dan klei, nu de hoogste punten van het eiland vormen.
Uitgelezen plekken voor nederzettingen en wegen. In 1946 sprak
men van ‘verfoeilijke lintbebouwing’ langs de Noordweg. In 2003
werd diezelfde Noordweg wegens zijn schoonheid van vriendelijke,
aaneengesloten bebouwing uitgeroepen tot ‘beschermd gezicht’.
Langs de weg staan nog enkele oude boerenhofsteden.
Deze weg volgt u gedurende 1,5 km. Ondertussen steekt u de
Pr. Rooseveltlaan over. Ook als u het gehucht Brigdamme bereikt,
blijft u de weg rechtdoor vervolgen.
(5) Brigdamme
Brigdamme, ‘brug dam’ was vroeger een zelfstandig dorpje,
met een kerk.
Na huisnummmer 342, met een klok aan de gevel, gaat u rechtsaf
de Ooststraat in. Aan het einde van de weg, rechtsaf, een
grindweg. Aan het eind linksaf een halfverhard fietspad op dat
omzoomd is door bomen.
(6) Brigdamse padje
Het ‘Brigdamse padje’ is één van de weinige paadjes die gespaard
bleef bij de herverkaveling. De weilanden aan de rechterkant van
het pad zien er nog vooroorlogs uit en zijn inmiddels beschermd
gebied. Hier werd vroeger turf gegraven. Omdat er door de drassigheid
geen landbouw mogelijk was, stond er alleen vee op dit land
en werden dergelijke weilandjes zelden geëgaliseerd.
Aan het einde van het pad gaat u linksaf, een verharde parallelweg
(Brigdamse weg). Aan het einde van de weg, na ongeveer
1,5 kilometer, rechtsaf gaan, een betonplatenweg. Bij ANWB wegwijzer
17229/1 gaat u rechtdoor richting Gapinge, Golsteinseweg.
Aan uw rechterhand heeft u een kaasboerderij. U bereikt het
gehucht Schellach en blijft de weg rechtdoor vervolgen. Bij ANWB
wegwijzer 17228/1 gaat u rechtdoor. U passeert een brug en direct
na de brug gaat u linksaf door een sluishekje. U volgt een graspad
langs het water, met het water aan uw linkerhand en akkerland
aan uw rechterhand.
(7) De Veerse Watergang
De Veerse Watergang is een rust- en broedgebied voor veel
vogelsoorten. Ook de felblauwe ijsvogel voelt zich hier in de winter
thuis. Het water van de Veerse Watergang is, evenals het water
in de meeste sloten op Walcheren, brak en heeft daardoor weinig
plantengroei. Om de oever tegen afkalving te beschermen en
kleine dieren zich te kunnen laten verplaatsen zijn tijdelijk vlechtwerken
van wilgentakken aangebracht. Op den duur verteren ze,
maar tegen die tijd is de oever voldoende ingeklonken. In de winter
houdt het Waterschap het waterpeil 30 cm lager, zodat in deze
natte periode geen wateroverlast kan ontstaan. Langs de oevers
zijn tussen de grijze klei soms donkerbruine banen zichtbaar.
Dit zijn veenlagen, waaruit zout werd gewonnen.
U passeert een houten bruggetje en vervolgt het pad. Aan het
einde van het pad passeert u een houten sluishekje en gaat
linksaf, een verharde weg. U steekt de brug over en gaat direct
rechtsaf door een sluishekje en vervolgt het graspad langs het
water. U heeft het water nu aan uw rechterhand. U passeert
tweemaal een houten bruggetje en vervolgt het pad langs het
water met het water aan uw rechterhand. Aan het einde van het
pad passeert u een sluishekje en komt op een verharde weg.
(8) Botjeszee
De ‘stuw’ vormt de scheiding tussen twee afwateringsgebieden.
De Veerse Watergang stroomt richting Middelburg, waar het
overtollige water in het kanaal wordt gepompt. De Botjeszeekreek
stroomt naar een gemaal bij Veere. Wanneer in één
van beide gebieden wateroverlast ontstaat, kan de stuw omhoog
en stroomt het overtollige water naar het andere gemaal. Het
verschil in waterpeil is hier doorgaans een meter. De rand van
Walcheren ligt namelijk beduidend hoger dan het middengedeelte.
Het water in de Botjeszee is zoeter dan in de Veerse
Watergang. Dit trekt andere planten en dieren. Riet groeit hier
bijvoorbeeld veel beter dan in de Veerse Watergang.
U gaat rechtsaf over een brug met sluisje en direct na de brug
linksaf door een sluishekje. U loopt nu een onverhard pad langs
de Botjeszeekreek met het water aan uw linkerhand. Aan het
einde van het pad passeert u een sluishekje en komt op een
weg van betonplaten. U gaat linksaf, over de brug en blijft dit
fietspad rechtdoor vervolgen. U neemt de eerste weg rechtsaf,
Landschuurweg, een klinkerweg. Na 250 meter gaat u rechtsaf,
een onverhard pad op. U passeert een bordje van SBB. Het voetpad loopt parallel aan een ruiterpad. U vervolgt het voetpad en
kruist het ruiterpad. Aan uw rechterhand ziet u water tussen de
bomen door. Even later loopt u er vlak langs.
(9) Bombardementen 1944
De Veerse Kreek is één van de vier plaatsen op Walcheren
waar de geallieerden in 1944 de zeedijk bombardeerden om
Walcheren onder water te zetten. Dit om gevechten als in
Zeeuws Vlaanderen te vermijden en verplaatsing van Duitse troepen
te voorkomen. Na een jaar in het zoute water gestaan te
hebben, was er buiten de stads- en dorpskernen geen boom of
plant meer in leven. Ook de huizen hebben veel te lijden gehad.
Het zeezout in de muren is hardnekkig. Stenen verpulveren en
metselwerk tot een hoogte van circa 1,50 meter moet regelmatig
worden vernieuwd.
U volgt het pad dat voortdurend parallel aan het water blijft
lopen tot u een houten slagboom passeert en op een klinkerweg
komt. U gaat hier rechtsaf de brug over. Na 25 meter bij een
houten wegwijzer van wit-geel gemarkeerde paden gaat u
rechtsaf richting Veere, een halfverhard graspad. U passeert een
houten slagboom en een bordje van Staatsbosbeheer. U volgt
dit pad tot u bovenop een verharde dijk komt. U steekt de weg
rechtdoor over en gaat rechtsaf een lager gelegen fietspad op. Na
10 meter linksaf, langs een houten slagboom, het bos in.
Aan het einde van het pad gaat u rechtsaf, een bospad. Na 15
meter verlaat u het pad en gaat linksaf tussen de bomen door. U
gaat het overstapje over en de dijk op. (De dijk is verboden voor
honden: als u met een hond wandelt, kunt u het bospad parallel
aan de dijk volgen tot u met een bocht naar rechts bij het fietspad
langs de provinciale weg uitkomt. Hier linksaf richting Veere. De
eerste weg links nemen Veere in, Langedam. Nogmaals de eerste
weg links en aan het eind even links en na 10 meter rechtsaf, een
voetpad langs het water. Bij de witte brug bent u weer op de
route. Hier gaat u rechtdoor en leest verder bij *. Als u een uitstapje
naar het Bastion wilt maken gaat u niet rechtdoor, maar linksaf
de brug over. Dwars over een grasveld komt u bij een tunneltje (de
poterne) en door het tunneltje bij het Bastion met uitzicht over het
Veerse meer). U heeft nu uitzicht op het Veerse meer en even later
ook op Veere. U volgt de dijk tot een hekje, een trap en een klein
huisje van palen, bij het bastion van Veere. U gaat de trap niet op,
maar loopt over het klinkerpaadje met het palenhuisje aan uw
linkerhand. U gaat het huisje in en via de trap naar beneden door
een overdekte doorgang, de poterne. Uit het poortje linksaf 2 houten
trappen op. Bovenop de dijk rechtsaf over een tegelpaadje.
(10) Veere
Met directe toegang tot open zee en de rijke Vlaamse steden in
de omgeving ontwikkelde Veere zich tot een belangrijk handelscentrum.
Vooral de wolhandel met Schotland floreerde.
Zo’n belangrijke haven- en handelsstad moest zich kunnen verdedigen,
vandaar dat muren, poorten en torens werden gebouwd.
De Grote Kerk heeft verschillende functies gehad. Behalve religieus
centrum was het een hospitaal voor de soldaten van Napoleon,
later kazerne en nu cultureel centrum.
In 1581 kocht de Prins van Oranje het markizaat Veere. De titel
markies van Veere is nog steeds in het bezit van het huis van
Oranje-Nassau.
Bij een stenen trap en een bordje ‘voetpad jachthaven oostwatering’
gaat u rechtsaf de trap af. Onderaan de trap gaat u
rechtsaf en voor een houten huis met de bocht mee naar links.
Vervolgens rechtdoor de brug over en direct linksaf over de kade
langs de jachthaven.
*U blijft rechtdoor lopen tot het havenhoofd en de Campveerse
toren. U kunt rechtsaf door een houten boogdeur en komt op het
pleintje voor hotel De Campveerse Toren.
Beschrijving tweede wandeldag
Komend uit de voordeur van het hotel gaat u linksaf een voetpad
op over een dijkje langs het Veerse Meer. U volgt dit pad met de
bocht mee naar rechts. Het voetpad komt uit op een klinkerpad.
U loopt rechtdoor. Bij ANWB-wegwijzer 17201 rechtdoor
richting Arnemuiden. Bij ANWB wegwijzer 17202/1 linksaf richting
Arnemuiden. U loopt tweemaal over sluisdeuren en rechtdoor naar
wegwijzer 17202/2. Hier linksaf richting Oranjeplaat. Op een splitsing
rechtsaf naar beneden, een klinkerweg.
Na een paar honderd meter kruist het pad een dijk en daalt weer.
Kort hierna houdt u links aan, een geasfalteerd fietspad.
Dit fietspad volgen. U loopt nu langs het Veerse Meer.
(11) Veerse Meer
U loopt door buitendijks terrein langs het voormalige Veerse gat,
sinds 1961 het Veerse meer. Het afdammen van het Veerse gat
was één van de eerste Deltawerken die een watersnoodramp als
in 1953 moest voorkomen. Aan de overzijde ziet u Noord-Beveland.
U passeert 3 wit-rode afsluitpaaltjes. Aan uw linkerhand bevindt
zich Scoutcentrum Zeeland. U loopt rechtdoor, asfaltweg.
Na 200 meter waar de weg naar rechts buigt, gaat u rechtdoor een
parkeerplaats op en na 10 meter linksaf door een bosschage.
U komt op een grasveld en steekt dit rechtdoor over naar de
waterkant. Bij de waterkant rechtsaf gaan en langs het water
lopen (mocht dit pad te nat zijn dan kunt u over het fietspad
lopen, zie stippellijn op het kaartje). U volgt dit onverharde paadje
door gras en riet parallel aan het water tot u bij een afrastering
met prikkeldraad komt. Hier gaat u rechtsaf, een graspad op.
Aan uw linkerhand heeft u een greppel en bos, rechts bos.
Aan het einde van het pad gaat u linksaf, een asfaltweg. U
neemt de eerste weg rechtsaf, een verharde stijgende weg de
dijk op. Boven op de dijk gaat u linksaf, een grasdijk op. (Deze
dijk is verboden voor honden vanwege loslopende schapen: als u
met een hond wandelt, neemt u niet de verharde stijgende weg,
maar volgt u het fietspad in dezelfde richting als de dijk. Het fietspad
buigt al snel naar links en u blijft het volgen tot een bordje
‘einde fietspad’. Hier gaat u rechtsaf. Op een T-splitsing rechts en
op de volgende weer rechts. Deze weg ongeveer 1 kilometer volgen.
Bij de eerste weg links bent u weer op de route. Hier mag u,
met hond, nog steeds niet op de dijk lopen. U volgt de dijk tot de
bebouwing van Arnemuiden en leest verder bij *).
Via een overstapje passeert u het hek. Bij een dijk van links, blijft
u rechtdoor lopen en passeert 2 overstapjes. U blijft de grasdijk
volgen met een waterloop aan uw rechterhand. Net voor een hek
aan het eind van de grasdijk gaat u rechtsaf over een overstapje.
U staat op een halfverharde dijk en gaat linksaf. Na 5 meter
neemt u een overstapje aan uw rechterhand en loopt de dijk af.
Onder aan de dijk linksaf gaan, een graspad tussen de dijk en
een waterloop. U buigt met de dijk en de waterloop naar rechts
en passeert een betonnen waterdoorlaat. U blijft het onverharde
pad tussen een bomenrij en de waterloop volgen.
(12)Tuin van Zeeland
Aan uw rechterhand ligt een gebiedje dat nooit is herverkaveld.
Zo zag Walcheren er tot 1944 grotendeels uit: akkers en weilanden
omringd door meidoornhagen, ook wel Tuin van Zeeland
genoemd.
U steekt een weg rechtdoor over en gaat linksaf. Na 10 meter
gaat u via een overstapje aan uw rechterhand een brede grasdijk
op met een bomenrij aan weerszijden.
(13) Oude Zeedijk
Dit was ooit een zeedijk. Aan uw linkerhand kijkt u over ‘nieuw
land’, rechts ligt het oude Walcheren. Schepen voeren langs de
dijk naar de monding van de Arne (Arnemuiden).
U passeert een betonnen dijkstuw. Vlak voor een weg door de
dijk, linksaf de dijk af. Via een overstapje komt u op de verharde
weg en gaat rechtsaf. U negeert de zijweg naar rechts en gaat via
een overstapje aan uw rechterhand de grasdijk weer op. De dijk
vervolgen met sportvelden aan uw rechterhand. Net voor het
eind van de dijk bereikt u de verharde weg via een overstapje
aan uw linkerhand. Hier rechtsaf gaan. U bevindt zich nu in de
bebouwde kom van Arnemuiden.
*Op de kruising rechtdoor oversteken en linksaf een tegelpad
op. Net voor een spoorwegovergang gaat u rechtsaf, Singel en
verlaat de wit-gele markering. (Als u het centrum wilt bezoeken
kunt u hier ook rechtdoor gaan.)
(14) Arnemuiden
Het bekende carillon is van oudsher boodschapper van blijde
en droeve gebeurtenissen. Het uurwerk geeft de tijd aan, maar
is tevens getijdenklok en astronomisch uurwerk. Het carillon is
oorspronkelijk gegoten voor een klooster in België. Tijdens
godsdienstige twisten is het geroofd en aan Arnemuiden verkocht.
Arnemuiden was lange tijd een belangrijke vissersplaats .
Na 50 meter linksaf, een schelpenpad op. Dit pad parallel aan
de rails volgen. U houdt een hekwerk van een dierenweide
aan uw linkerhand. Aan het eind van het pad gaat u rechtsaf,
een klinkerweg. Op een kruising linksaf, een verharde weg.
Doorlopen tot een voorrangsweg en ANWB-wegwijzer 17239/1.
U gaat hier linksaf. Bij de spoorwegovergang kunt u linksaf en
rechtsaf (afhankelijk van de verdere reisrichting) het perron op
van station Arnemuiden.
Uitgave: augustus 2007